39 bet Virusning sezgir hujayraga ta’siri 5 davrga bo‘linadi: Adsorbsiya, bunda virus zarrachalari tuxum embrion hujayralariga shimiladi. Hujayra ichiga kiradi. Virus zarrachasining asosiy qismlari sintezlanadi. Tuxum ichida bir butun virus zarrachasi tashkil qilinadi. Hosil bo‘lgan viruslarning zarrachalari hujayradan ajralib chiqadi. Ko‘pchilik kasallik qo‘zg‘atuvchi viruslar tovuq embrionida rivojlantirilib, ulardan itlarning o‘latiga, odam va parrandalarning chechak, qoramollarning o‘lat kasalliklariga qarshi vaksinalar tayyorlanadi. Viruslar bakteriyalarga o‘xshash antigenlik xususiyatiga ega. Shuning uchun virusli infeksiyalardan keyin kasallikdan tuzalgan organizmda virusni neytrallovchi modda (antitelo) to‘planadi va natijada organizm immunitetli bo‘ladi. Virus organizmga kirgandan keyin 18-24 soat ichida viruslarni neytrallovchi maxsus antitelolar hosil bo‘ladi. Viruslarning chidamliligi. Barcha viruslar past temperaturaga chidamli bo‘ladi -20-70°C sovuqda viruslar yillab o‘lmaydi. Yuqori temperaturaga juda ham sezgir bo‘ladi, ayniqsa qaynatilganda darhol halok bo‘ladi. Quyosh nuri va dizenfiksiyalovchi moddalardan formalin, xloramin, fenol va boshqa eritmalar viruslarni o‘ldiradi. Virusli kasalliklar tabiatda keng tarqalgan bo‘lib, odam, o‘simlik va hayvonlarning yuzlab kasalliklarini viruslar qo‘zgatadi. Viruslar nihoyatda ko‘p suyuqlikka aralashtirilganda ham aktivligini yo‘qotmaydi, masalan, tamakining oddiy mozaykasi virusi 109 marta suyultirilganda ham o‘simliklarni zararlash xususiyatini yo‘qotmagan. Ayrim infeksiya davrida hujayralarda viruslar soni juda ko‘payib ketadi. Tamaki mozaykasi bilan zararlangan tamaki bargida barg vaznining 10% ni (quruq modda hisobida) virus tashkil etadi, 1 l o‘simlik shirasida esa taxminan 2 g virus bo‘ladi. Fitopatogen viruslar. O‘simliklarni kasallantiradigan viruslar fitopatogen viruslar deb ataladi va tarkibiga RNK kirishi bilan xarakterlanadi; shu bilan birga hayvonlar bilan odamni kasallantiradigan viruslarga tarkibida DNK to‘tuvchi viruslar kiradi. Fitopatogen viruslarning yana bir xususiyati viruslarning o‘simliklarga faqat shikastlangan joydan kirishidir. Viruslar o‘simliklar hujayrasiga kirib, u yerda ko‘payadi va moddalar almashinuvini buzib, o‘simliklarni kasallantiradi. Virusli kasalliklarning belgilari juda o‘ziga xos bo‘lib, ko‘p hollarda ularni zamburug‘ va bakteriyali kasallik belgilaridan farq qilish mumkin. O‘simliklarning virusli kasalliklarini tashqi belgilariga qarab ikki katta guruhga – mozayka va sariq kasalligiga bo‘lish mumkin. Mozayka kasalligida barglar (kamdan-kam boshqa organlar) mozaykasi kuzatiladi; bunda barg plastinkasining bir qismi tiniq yashil rangini saqlaydi, boshqa qismi och yashil yoki sariq rangga kiradi. Bunda barg olachipor, mozaykali bo‘lib ko‘rinadi. Viruslar o‘simliklarda yana ham kuchli o‘zgarishlar hosil qilishi mumkin, masalan, past bo‘ylilik barglarning maydalanishi, buralishi va shaklining o‘zgarishi, qing‘ir-qiyshiqligi, gullarning ko‘karishi va hokazo.