Borliq antologiyasining nazariy asoslari borliq tushunchasining ontologik tahlili, mavjudlik qatlamlari, varlik va fenomen munosabati, borliqning sinfiy va tarixiy o‘zgarishi hamda rivojlanish qonuniyatlarini o‘rganishga asoslanadi. Metodologik printsiplar: dialektik va tizimli yondashuv, fenomenologik deskriptsiya, interdisipliner paradigma, epistemologik ishonchlilik. Nazariy asoslar axloqiy-ontologik pozitsiya, transsendentlik kontseptsiyasi va amaliyot bilan bog‘liq transformatsiya mexanizmlarini ham qamrab oladi