Maxsus nisbiylik nazariyasi Albert Eynshteyn tomonidan 1905 yilda ilgari surilgan. Bu nazariya vaqt va makonning ayrim fundamental xossalarini o'zgartiradi, ayniqsa yuqori tezliklarda. Asosiy tamoyillari quyidagicha: 1) Fizik qonunlar barcha inertial tizimlarda bir xil bo'ladi, ya'ni har qanday kuzatuvchi uchun bir xil ko'rinadi. 2) Yorug'lik tezligi vakuumda barcha kuzatuvchilarga nisbatan bir xil bo'lib, taxminan 299,792 km/s ni tashkil etadi. Ushbu nazariya massaning energiyaga bog'liqligini ifodalovchi mashhur E=mc² tenglamasi bilan mashhur bo'lib, u massasimon jismlarning energiya bilan qanday bog'liqligini ko'rsatadi