Kishilik jamiyatining taraqqiyoti hechqaerda va hech qachon silliq, oson, to’sqinliklarsiz sodir bo’lmagan. Hamma yerda va hamisha bu jamiyat oldida muayyan darajadagi muammolar paydo bo’lib, goh keskinlashib, goh yechimi topilib kelmokda. Bular bir jihatdan tabiiy stixiyalarning oqibati o’laroq yuz beradigan zilzila, toshqin, qo’rg’oqchilik, vulkanlarning otilib chiqishi, Quyosh radiatsiyasining o’zgarishi, turli sotsial kasalliklar, chigirtka yopirilishi va h.k. lardan iboratdir. Bular 2-jihatdan inson xayot-faoliyati tufayli sodir bo’ladigan ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy, madaniy hayotga doir bo’lgan, ilmiy, falsafiy tilda umumlashtirilib. Antropogen ofatlar deb yuritiladigan muammolardir.