Kognitiv radio tarmoqlarda operativ boshqarish va muvofiqlashtirish asosan MAC (Media Access Control) sathida sodir bo‘lganligi sababli, samarali MAC protokolini tanlash har qanday kognitiv aloqa tarmog‘ini qurish uchun asosiy talab bo‘lib qolmoqda. Ushbu maqolada bugungi kunda kognitiv tarmoqlar uchun keng qo‘llaniladigan bir nechta MAC sathi protokollarini tahlil qilamiz. Kognitiv tarmoqlarda MAC sathidagi protokollar fizik sathdan signalni aniqlash yoki signal yo‘qligi haqidagi axborotlarni hisobga olgan holda RChS (Radio chastota spektri) ning vaqtinchalik bo‘sh kanalini/kanallarini tanib olish muammosini hal qilish uchun ishlatiladi. MAC darajasi tarmoq sathiga mavjud kanallar ro‘yxatini uzatish orqali optimal uzatish marshrutini aniqlash imkonini beradi.