

Buxgalteriya hisobida baholash va kalkulatsiya usullari
Mahsulot tavsifi
Baholash – bu hisob ob'yektlarini natural o'lchovlardan pul o'lchoviga o'tkazish usuli. Baholash yordamida xo'jalik mablag'lariga sarflangan va xo'jalik jarayonlarida iste'mol qilingan, buyumlar va mehnat xarajatlarini haqqoniy aks ettirish ta'minlanadi. Reja (smeta) kalkulyatsiyasi alohida kalkulyatsiya moddalari bo'yicha hisoblangan har bir buyum, mahsulot turining tannarxi bo'lib, uning ko'lami korxona tomonidan oldindan rejalashtirilgan tashkiliy-texnikaviy tadbirlarni amalga oshirgan holda nazorat qilib boriladi. Normativ kalkulyatsiya hisobot davri boshiga hisob-kitob qilinadi va korxona kalkulyatsiya tuzish paytida ishlab chiqarishning texnik darajasi va mavjud texnologiyadan kelib chiqqan holda, amal qilayotgan norma va normativlarni hisobga olgan holda ishlab chiqariladigan mahsulot birligiga moddalar bo'yicha aniqlanadi. Кutilayotgan (provizor) kalkulyatsiya qishloq xo'jalik korxonalarida 1 oktyabrga, dastlabki uch chorak ichida qilingan haqiqiy xarajatlar va olingan mahsulotlar haqidagi ma'lumotlar hamda to'rtinchi chorakda kutilayotgan xarajatlar va olinadigan mahsulotlarning taxminiy hisobi asosida tuzadilar. Haqiqiy (hisobot) kalkulyatsiyasi hisobot davridagi muayyan mahsulot turiga to'g'ri keladigan haqiqiy xarajatlarning miqdoridir. Hisоb registrlari deb bоshlang'ich va yig'ma hujjatlarda aks ettirilgan xo'jalik muоmalalarini jоriy tartibda yozib bоrish uchun mоslashtirilgan, ya'ni kоrxоna aktivlari, passivlari va xo'jalik jarayonlari to'g'risidagi ma'lumоtlarning iqtisоdiy guruhlanishiga mоs tuzilgan maxsus shakldagi jadvallarga aytiladi.
Teglar
Buxgalteriya hisobida baholash va kalkulatsiya usullari

Muallif
Otabek Ochilov
Tasdiqlangan sotuvchi