Pozitiv va normativ tahlil ijtimoiy fanlarda muhim tushunchalardir. Pozitiv tahlil faktlar va obyektiv ma'lumotlarga asoslangan holda voqealarni va hodisalarni tushuntirib beradi. Normativ tahlil esa qadriyatlar va axloqiy baholashni o'z ichiga oladi, masalan, "Davlat soliq yukini kamaytirishi kerak."