Nemis pedagogi Georg Kershenshteynning pedagogik nazariyasi: 1. Maktab bolalarning ikkita ehtiyojini qondirishi kerak: idrok va ijod 2. Buni nafaqat so'z va kitoblar orqali, balki amaliy tajriba orqali ham o'rganish kerak. 3. Ko'pgina bolalarning qo'l mehnati ularning har tomonlama rivojlanish sohasidir. 4. “ Bu shunchaki kitob emas , balki bolalarni uyquchanlik va dangasalikdan xalos qiluvchi ijodiy ishdir”. 5. Mehnat maktabida o`qitishning asosiy metodi: kimyo, fizika laboratoriyalari, metall, yog`och bilan ishlash bo`yicha amaliy mashg`ulotlar, jonli burchaklar , chizmachilik darslari, dalalarda mustaqil ishlash. 6. Maktab ishidagi “Ma’naviy umumiylik” va uning ijtimoiy ahamiyati. Asari : "Kelajak maktabi - mehnat maktabi". Jon Dyuingning pedagogik kontsept