Jahon psixologiyasi fanida shaxsning kamoloti, uning rivojlanishi to’g’risida xilma-xil nazariyalar yaratilgan bo’lib, tadqiqotchilar inson shaxsini o’rganishda turlicha pozitsiyada turadilar va muammo mohiyatini yoritishda o’ziga hos yondashishga egadirlar. Mazkur nazariyalar qatoriga biogenetik, sotsiogenetik, psixogenetik, kognitivistik, psixoanalistik, bixeviortistik kabilarni kiritish mumkin. Quyida sanab o’tilgan nazariyalar va ularning ayrim namoyandalarini tomonidan shaxsni rivojlantarishning printsiplari to’g’risidagi qarashlariga to’xtalib o’tamiz.