Nutq o'stirishning nazariy asoslari, nutqni shakllantirish, rivojlantirish va yo'naltirish jarayoniga taalluqli. Ushbu yo'nalish psixolingvistika, pedagogika va lingvistika nazariyalariga tayanadi. Nutq o'stirishda til va fikrlash o'rtasidagi aloqalar muhim o'rin tutadi, chunki til inson aqliy faoliyatini ifodalash va muloqot qilish vositasi hisoblanadi. Nutq o'stirish jarayonida bolalarning yosh xususiyatlari, ingilish, so'z boyligini oshirish va grammatik qoidalarni o'rganish masalalari o'rganiladi. Statistik ma'lumotlarga ko'ra, bolalar 12 oylikda birinchi so'zlarni aytishni boshlaydi, va 2 yoshda 200-300 so'zdan iborat lug'atga ega bo'ladi. Nutqni rivojlantirishda o'qituvchilar va ota-onalar faol ishtirok etadi.