Matn tafakkur bilan bog‘liq psixologik nazariyalarni, jumladan nemis psixologiyasi maktablari (Vyursburg, Gestaltpsixologiya), amerika bixeviorizmi oqimini va ularning tafakkur jarayonini o‘rganishga yondashuvlarini keng va batafsil tushuntiradi. Tafakkurning xususiyatlari, shakllari va uning nerv-fiziologik asoslari, shuningdek, tafakkurning psixik jarayonlar doirasidagi o‘rni ham yoritilgan. Matnda tafakkurning psixologik, ijtimoiy va fiziologik jihatlari, shuningdek, fikr yuritish va ong faoliyati haqida ma'lumotlar berilgan.