Sotsiologik nazariyalar deviantaxloqni ushbu jamiyat ichida tasdiqlangan jamoatchilik jarayonlari va me'yollarini konteksti da ko'rib chiqadi. Ijtimoiy deviatsiya ijtimoiy qonunchilikka bo'ysunadi, ular vaqti va jamiyatga bog'liq, ularni progniz qilish, qat'iy hollar da esa ularni boshqarish mumkin. Bu yo'nalishning birmuncha mashhur vakillari quyidagi lar hisoblanadi: O. Kont, G. dye Tard, A. Kyetlye, E. Dyurkgyeym, M. Veber, T. Parsons, R. Merton. Huquq bo'yicha deviantaxloq sotsiologiyasiga asos solgan fransuz sotsiologi Emil Dyurk-gyeym (1858-1917) hisoblanadi. Jinoyatchilik muammosini tadqiqoti E. Dyurk-gyeym ishlari da ahamiyatli o'rin egallaydi, o'z-o'zini o'ldirishni tahlil qilishi esa klassik sotsiologik tadqiqot hisoblanadi.