Kishilari uchun vaqt: tong, kun, kech va kechadan iborat bo'lgan. Insonning o'rtacha umri uzoq bo'lmasdan. Odamlar 40 yoshdan so‘ng qari hisoblangan. Marko Polo o'zining “Marko Polo kitobi"da Xitoyda 1271—1295-villar davomida ko‘rgan-kechirganlarini tasvirladi. XII asrdan yirik shaharlarda dastlabki oliy maktablar — universitetlar ochila boshlandi. Jumladan Boloniya va Parijda ilk universitetlar tashkil topdi. Universitetlar (lotincha universitas - majmua, umumiylik) — fanning turli yo'nalishlarida mutaxassislar tayyorlaydigan oliy o'quv yurtlari. Eng yirik universitet Parijda edi. Uning asoschisi qirol xonadoni ruhoniysi Rober de Sorbon bo'lgan. O'qituvchilar — magistrlar Shkolyarlar — talaba