Jadidlar harakati 19-asr oxiri—20-asr boshlarida Markaziy Osiyo va O‘zbekiston hududida paydo bo‘ldi. Uning ildizlari Ismoil Gaspiraliy(1851–1914)ning usul-i jadid ta’lim tizimiga, Turkiya va arab yangilanish g‘oyalari bilan bog‘liq. Jadidlar yangi maktablar, bosma matbuot, til va adabiyotni isloh qilish orqali milliy ong va ma’rifatni rivojlantirishni maqsad qildilar. 1917–1920-yillarda siyosiy faollik oshdi; 1920–1930-yillarda sovet repressiyalari natijasida harakat zaiflashdi