Arab mustamlakachiligining merosini tahlil qilish, Arab mustamlakachiligining O'rta Osiyoda 19-asrning ikkinchi yarmidan boshlab 30 dan ortiq yil davom etgan hukmronligi, mahalliy aholi o'rtasida keng qarshilik va milliy ozodlik harakatlarining kuchayishiga sabab bo'lgan. Buxoro amirligi va Xiva xonligi kabi mustaqil davlatlarning Arab mustamlakachiligi ta'siriga tushishi, 1800 yillar oxiri va 1900 yillar boshlarida 20 ga yaqin yirik qo'zg'olon va isyonlarni keltirib chiqargan. Iqtisodiy va siyosiy ta'sir Arablarning iqtisodiy ta'siri Samarqand va Buxoro kabi shaharlarga 10-13-asrlarda 20% ga yaqin soli