O'zbek tilining dialektal xususiyatlarini o'rganishda muhim manba hisoblanadi. Amudaryo vodiysida topilgan tosh yozuvlari, qadimgi xorazmiy tilining mavjudligini va uning o'zbek tilining genetik jihatdan ajdodlaridan biri ekanligini tasdiqlaydi. Buxoro va Samarqand kabi shaharlarda 8-10-asrlarda topilgan arab yozuvidagi hujjatlar, o'zbek tilining turkiy til oilasiga mansubligini va uning shakllanish jarayonini ko'rsatadi. 1940-yillarda O'zbekistonda kiril alifbosiga o'tish.