Ishchi sanʼat qoʻl, tirnoq, tugun, tosh va belgi orqali hisoblashni anglatadi. Abakus Mesopotamiya, Xitoy va Rimda 3000 yildan ortiq ishlatilgan. Xitoy suanpan abakusi odatda 2+5 tartibida qatordan iborat; Rim abakusi qumli taxta yoki taxta plitalar bilan tuzilgan. Abakus yordamida qoʻshish, ayirish, koʻpaytirish va boʻlish tez amalga oshiriladi va sonlar o'nlik tizimga mos keladi