XIX asrda qiyosiy tarixiy tilshunoslikning shakllanishiga Hindiston-Yevropa tillar oilasining 10 ga yaqin tilini chuqur tahlil qilish orqali katta hissa qo‘shildi. 19-asrning boshlarida, Germaniyaning Berlin shahrida, Vilyam fon Humboldtning tilshunoslikka oid asarlari qiyosiy uslubiyatning rivojlanishiga 20 dan ortiq tilni taqqoslash orqali kuchli ta’sir ko‘rsatdi. Fon Humboldtning "Über die Verschiedenheit des menschlichen Sprachbaues" asari (1798) qiyosiy tilshunoslikning nazariy asoslarini yaratishda muhim rol o‘ynab.