Xotira va tasavvur o'zaro bog'liq bo'lib, 1960-yillarda AQSHda kashf etilgan 7 ta asosiy xotira turi ijodkorlik jarayonida yangi g'oyalarni shakllantirishda ishtirok etadi. O'zbekistonning Buxoro shahridagi tarixiy me'morchilik namunalari ijodkorlarning xotirasi va tasavvuriga ta'sir etib, 300 dan ortiq turli uslubdagi naqsh va naqshlarni yaratishda ilhom manbai bo'lgan. Xotira 20-asrning boshlarida Parijda yashagan surrealist rassomlarning asarlarida, masalan, Salvador Dalining rasm va haykallarida, uning g'ayrioddiy tasvirlarni yaratishda muhim rol o'ynagan. Xotira va tasavvur ijodkorlikda.