Havotomchi infektsiyalariga guruhiga kiruvchi utkiyruklik aysalilik bulib, polimorf klinik belgilari (nazofaringit, yirin meningit va meningokokemiya) holida namoyon bo'ladi. Mikroskop ostida hujayra ichida va tashqarisida kofe donachalari shaklida juft-juft bo'lib joylashgan diplokokklar ko'rinadi. Qo'zg'atuvchini likvor, qon, teridagi toshmalarning ekssudati, burun-xalqum shillig'i, terining nekrotik maydonlaridan ajratib olish mumkin. Kasallik qo'zg'atuvchisi - meningokokni 1887-yilda Veksel'baum kashf etgan.