O‘ta hafli yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari, diagnostikasi Brusellez, Kuydirgi, O‘lat, Tulyaremiya. Dunyo bo‘yicha bu kasalliklar => 200. Ko‘proq uchraydi = 80. Ba'zi qo‘zg‘atuvchilari hamma yerda uchraydi: Brusellez, Kuydirgi. Bazi birlari tabbiiy o‘choqli hisoblanadi: Lasa, Marburga, Ebola (ko‘proq Afrikada). Ko‘pchiligi chorvadorlik rivojlangan mintaqalarda uchraydi va chorva xodimlarini kasalligi hisoblanadi. Kasallikni tabbiiy ma'nbasi hayvonlar hisoblanadi odamdan-odamga kam hollarda o‘tishi mumkin. Har yili 100 000 odamlar kasallanadi. O‘zbekistanda Buxora, Jizzax va Qoraqalpoq viloyatida uchraydi.