Қайта қуриш йилларида Ўзбекистондаги ижтимоий сиёсий вазият. Reja: 1. Кириш 2. Назарий қисим 2.1 Қайта қуриш йилларида ижтимоий-сиёсий вазият. 2.2 Халқнинг ижтимоий фаолияти, таълим ва маданиятдаги янгиланишлар. 2.3 Қайта қуриш йилларида амалга оширилган ислоҳотлар натижасида Ўзбекистоннинг сиёсий ва ижтимоий тизими қандай шаклланди. 3. Хулоса 4. Фойдаланилган адабиётлар Кириш Ўзбекистоннинг мустақилликка эришишидан кейин, 1991-йилнинг декабр ойида мамлакатда янги сиёсий, иқтисодий ва ижтимоий тизимлар шаклланиб борди. Мустақиллик йилларида Ўзбекистон кўплаб қийинчиликларга дуч келди, бироқ бу даврда мамлакатда қайта қуриш жараёнлари бошланиб, ижтимоий-сиёсий вазиятда сезиларли ўзгаришлар юз берди. Ушбу ўзгаришлар Ўзбекистоннинг ички ва ташқи сиёсатига, шунингдек, халқнинг турмуш тарзига ҳам катта таъсир кўрсатди. Қайта қуриш йиллари – бу Ўзбекистоннинг иқтисодий ва сиёсий тузилмасини модернизатсия қилишга қаратилган катта ўзгаришлар ва янги сиёсий ва иқтисодий тизимни шакллантириш жараёнини англатади. Бу даврда янги конституциянинг қабул қилиниши, иқтисодий ислоҳотларнинг бошланиши, миллий маданиятни ривожлантиришга қаратилган ташаббуслар ҳамда демократик қадриятларни мустаҳкамлаш учун кўплаб муҳим қадамларга асос солинди. Шу билан бирга, халқнинг ижтимоий-сиёсий фаоллиги ошиб, янги сиёсий партиялар ва ижтимоий ҳаракатлар вужудга келди. 2.1 Қайта қуриш йилларида ижтимоий-сиёсий вазият. Қайта қуриш йилларида Ўзбекистондаги ижтимоий-сиёсий вазият (1985–1991). 1985- йилда Совет Иттифоқи раҳбарияти ўзгариб, Микҳаил Горбачев бошчилигида “Қайта қуриш” (Перестройка) ва “Гласност” (Очиқлик) сиёсатлари бошлангач, Ўзбекистоннинг ижтимоий-сиёсий вазиятида сезиларли ўзгаришлар юз берди. Бу жараённинг асосий ёъналишлари иқтисодий ва сиёсий ислоҳотлар, демократик жараёнлар ва ижтимоий онгда ўзгаришлар яратишга қаратилган эди. Сиёсий ислоҳотлар ва эркинликка интилиш - Горбачевнинг сиёсий ислоҳотларидан бири сифатида, Ўзбекистоннинг сиёсий тизимида бир қатор ўзгаришлар юз берди. Ўзбекистон Коммунистик Партияси (ОКП) раҳбарияти, олдинги авторитар ва марказлашган тизимга нисбатан, янада кўпроқ ўзгаришларга очиқ бўлди. Бунинг натижасида баъзи сиёсий қадамлар қабул қилинди: • Гласност сиёсати туфайли, Ўзбекистонда журналистлар ва диссидентлар фаоллашди, аммо фақат меъёрий равишда. Бу даврда, адолат ва инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишга оид фикрлар кенгайган бўлса-да, очиқ танқид ва муҳокама ҳали ҳам чекланган эди. • Совет тизимининг марказлашган бошқарувини кучайтириш учун қисман амалга оширилган ислоҳотлар, айниқса, Ўзбекистонда ўзига хос марказлашган иқтисодиётнинг енгиллашишига олиб келди. Иқтисодий ўзгаришлар ва қийинчиликлар - Қайта қуриш сиёсати иқтисодиётда ҳам ўзгаришлар киритишга ҳаракат қилди, бироқ бу жараённинг Самарқанд ва Тошкентда ўзига хос ижтимоий оқибатлари бўлди: • Иқтисодий беқарорлик: Совет Иттифоқи иқтисодиёти янада марказлаштирилган бўлсада, ресурслар тақсимоти ва ишлаб чиқаришнинг самарадорлиги пасайганлиги сабабли иқтисодий инқирозлар кучайди. Ўзбекистонда технологик янгиланишлар ва рақобатни ошириш учун зарур бўлган ислоҳотлар кечикди, бу эса ишсизлик ва инфлатсия муаммоларини келтириб чиқарди.