Reja: Kirish Vatanimizning Markaziy Osiyoda va butun Sharqda ahamiyatiTarixiy-madaniy yodgorliklar va ularning ahamiyatiMustaqillik va madaniy merosMustaqillikning xalqimizning madaniy boyliklarini o‘rganishga ta'siriMadaniy merosni xalqaro maydonda tanitish zaruriyatiVatanimizning qadimiy hududlariVatanimiz hududi antropogenez jarayonining muhim maskani sifatidaSel-Ungur g‘ori va “Farg‘ona odami” kashfiyotlariNeolit davri tadqiqotlariNeolit davri jamoalarining madaniyati va yangi arxeologik manbalarPaleogeografik va paleoekologik sharoitlarNeolit davrining ijtimoiy va madaniy xususiyatlariOna urug‘chilik tizimi va ijtimoiy tuzilmaning shakllanishiMehnat qurollari va hunarmandchilikning rivojlanishiIshlab chiqarish iqtisodiyotiga o‘tishDehqonchilik va xonaki chorvachilikning vujudga kelishiO‘troq turmush tarzining rivojlanishiNeolit davrining inqilobiy xususiyatlariG. Chayldning "neolit inqilobi" haqidagi qarashlariIshlab chiqarish iqtisodiyotiga o‘tish jarayonining hududiy farqlariXulosa Vatanimiz hududi nafaqat Markaziy Osiyo, balki butun Sharq mintaqasida insoniyat tamadduni va madaniy taraqqiyotining bebaho beshiklaridan biri sifatida tanilgan. Ushbu zamin tarixiy jarayonlarning har bir bosqichini oʻzida aks ettirgan, sivilizatsiyalarning azaliy ildizlarini saqlab qolgan va boy madaniy merosga ega boʻlgan ulkan maskandir. Bu oʻlka, oʻzining tarixiy-madaniy yodgorliklari bilan, insoniyat tarixidagi eng qadimiy va boy madaniyatlarning guvohi hisoblanadi. Oʻtmishning bu durdonalarini oʻrganish nafaqat xalqimizning jahon sivilizatsiyasiga qoʻshgan ulkan hissasini anglash, balki oʻz milliy qadriyatlarimizni chuqurroq idrok etish uchun ham muhim ahamiyatga ega. … Neolit davri, tosh asrining yakunlovchi bosqichi sifatida, o‘ziga xos xususiyatlari va yutuqlari bilan ajralib turadi. Bu davrda insoniyat tarixida yangi bosqichlar boshlandi, ularning eng muhim xususiyatlari quyidagilardan iboratdir: Neolit davrining asosiy xususiyatlaridan biri bu ona urug‘chilik tizimining gullab-yashnashidir. Bu davrda jamoalar ichida ijtimoiy tuzilmaning matriarxat asosida shakllanib, qarindoshlik va oilaviy munosabatlar ustunlikka ega bo‘lgan. Bu, o‘z navbatida, jamoalar orasida o‘ziga xos mehnat va hayot tarzini shakllantirgan. … Ishlab chiqarish iqtisodiyotiga oʻtish jarayoni turli sharoitlarda turlicha sodir boʻldi. Bu o‘zgarishning yuzaga kelishida landshaft, ekologik va iqlimiy muhit muhim rol o‘ynadi. Har bir hududda o‘zgacha sharoitlar mavjud bo‘lib, bu jarayonning alohida xususiyatlarini shakllantirdi. Natijada, neolit davri jamoalarining moddiy madaniyatida bu oʻzgarishlar sezilarli darajada aks etdi. Yangi ijtimoiy va iqtisodiy sharoitlar jamoalar turmush tarzining rivojlanishiga, yangi mehnat va hayot shakllarining paydo bo‘lishiga olib keldi. Shunday qilib, ishlab chiqarish iqtisodiyotiga oʻtish, neolit davrida nafaqat iqtisodiy, balki ijtimoiy va madaniy tizimlarning inqilobiy oʻzgarishlarining asosiy omili bo‘ldi.