“Neolit inqilobi” tushunchasining Markaziy Osiyo xalqlari tarixiga tatbiqi masalasi: tadqiqotlar tafsili, metod va metodologik aspekti Reja: Ishlab chiqarish iqtisodiyotiga oʻtishda tabiiy-geografik sharoitlar va madaniy farqlar.Neolit davridagi jamoalarning madaniyati.Jamoalar oʻrtasidagi madaniy almashinuv va iqtisodiy rivojlanish.Ishlab chiqarish iqtisodiyotiga oʻtgan jamoalarning ijtimoiy farqlari.Oʻrta Osiyodagi neolit jamoalari va tabiiy-geografik sharoitlar.Iqlimiy va gidrologik oʻzgarishlar.Qoʻshimcha tadqiqotlar va ekologik oʻzgarishlar.Xulosa.Barcha mintaqalarda ham ishlab chiqarish iqtisodiyotiga oʻtish jarayoni bir xil kechmagan. Bu jarayonning rivojlanishi tabiiy-geografik sharoitlar, jamoalarning madaniy darajasi, resurslarga boʻlgan imkoniyatlari va hududning boshqa oʻziga xos xususiyatlariga bogʻliq boʻlgan. Neolit davri jamoalari madaniyatida bu oʻziga xoslik yaqqol namoyon boʻladi. Ayrim jamoalarda dehqonchilik va chorvachilikka asoslangan ishlab chiqarish xoʻjaligi taraqqiy etgan boʻlsa, boshqalari oʻzlarining anʼanaviy ovchilik, baliqchilik va termachilik kabi usullarini saqlab qolgan va ularni yanada takomillashtirgan. Bunday jamoalarning madaniyati ham ishlab chiqarish iqtisodiyotiga oʻtgan dehqon va chorvador jamoalarning madaniyati bilan bir qatorda mavjud boʻlgan. … Mezolit davrining soʻnggi bosqichlari va neolit davrida, taxminan miloddan avvalgi VIII-VII ming yillikdan to III ming yillikkacha boʻlgan vaqtda, haqiqatdan ham Oʻzbekiston hududida odamzod yashashi uchun qulay ekologik va iqlimiy sharoitlar mavjud boʻlgani tadqiqotlarda tasdiqlangan. Bu davrdagi lavlakan iqlimiy sharoiti inson faoliyati va jamoalarning moddiy madaniyati rivoji uchun muhim asos boʻlgan. … Janubi-Gʻarbiy Qizilqum va Lavlakan hududlarida olib borilgan geoximik, geologik va geomorfologik tadqiqotlar mezolitning oxiri va neolit davridagi iqlim sharoiti hozirgidan ancha farq qilganligini koʻrsatadi. Ushbu tadqiqotlar natijasida maʼlum boʻldiki iqlim hozirgidan salqinroq boʻlgan. Havo namligi bir necha barobar yuqori boʻlib, bu hududlardagi chuchuk suv manbalari koʻproq va barqaror boʻlgan. Tabiatning bu holati oʻsimlik va hayvonot dunyosining xilma-xilligiga yordam bergan, bu esa insonlarning yashash va faoliyat yuritishi uchun qulay sharoit yaratgan. … Neolit davrining oxirgi bosqichi — miloddan avval III minginchi yilning oxiri – II minginchi yilning boshlari esa iqlimiy fazadagi oʻzgarishlarning shakllanishining asosiy nuqtasi boʻlgan. Bu vaqtda havo iliqlashib, quruq iqlim hukmron boʻlgan. Namgarchilik kamaygan va kuchli shamollar oʻz oʻrnini egallab, yer maydonlarini qum barxani qoplay boshlagan. Daryo suvlari kamayib, Amudaryoning Oqchadaryo havzasi orqali Uzboy oʻzanida suv oqimi toʻxtagan. Zarafshon suvlari ham Amudaryoga yetib bora olmagan. …