Turkiston-Nurota okurugi MUNDARIJA KIRISH……………………………………………………………………3 I BOB: TURKISTON NUROTA OKRUGINING TASHKIL TOPISHI VA TARIXIY ASOSLARI 1.1. Nurota okrugining tashkil topish sabablari va davri………………….6 1.2. Okrug hududining geografik joylashuvi va tabiiy sharoitlari……...…9 1.3. Okrugning tarixiy jarayonlardagi roli……………………………….11 II BOB: IQTISODIY VA IJTIMOIY RIVOJLANISH JARAYONLARI 2.1. Nurota okrugida qishloq xo‘jaligi va sug‘orish tizimi……………....15 2.2. Savdo yo‘llari va hunarmandchilikning rivojlanishi……………..…18 2.3. Aholi tarkibi va ijtimoiy tuzilma…………………………………....20 III BOB: MADANIYAT VA MA’NAVIY MEROS 3.1. Nurota okrugidagi tarixiy yodgorliklar va arxitektura……………...23 3.2. Xalq og‘zaki ijodi va an’anaviy urf-odatlar………………………...26 3.3. Okrug madaniyatining hozirgi kundagi ta’siri……………………...28 XULOSA………………………………………………………………..32 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR…………………………..…..35 KIRISH Turkiston-Nurota okrugi O‘zbekiston tarixida muhim o‘rin tutgan hududlardan biri bo‘lib, uning o‘rganilishi mamlakatning tarixiy, geografik va iqtisodiy taraqqiyoti uchun katta ahamiyatga ega. Ushbu hudud qadimiy davrlardan boshlab strategik joylashuvi, tabiiy resurslari va savdo yo‘llariga yaqinligi sababli turli davrlarning muhim jarayonlarida ishtirok etgan. Turkiston-Nurota okrugi tarixiy jihatdan turli madaniy va iqtisodiy markazlarning rivojlanishida muhim rol o‘ynagan bo‘lib, bu holat uning o‘tmishidan kelib chiqib hozirgi zamon rivojlanish tendensiyalarini ham o‘rganish zaruriyatini keltirib chiqaradi. Shu sababli mazkur mavzu dolzarb bo‘lib, uni har tomonlama o‘rganish muhim ilmiy va amaliy ahamiyat kasb etadi. Mavzuning dolzarbigi: Turkiston-Nurota okrugini chuqur o‘rganish bu hududning tabiiy resurslari, ijtimoiy-iqtisodiy holati, madaniy merosi va geografik xususiyatlarini to‘liq tahlil qilish imkonini beradi. Ushbu hudud tarix davomida turli davlatlarning diqqat markazida bo‘lib, uning hududiy jihatdan strategik ahamiyatga ega bo‘lishi hamda tabiiy boyliklarining ko‘pligi sababli doimo rivojlanish jarayonlarining ajralmas qismi bo‘lib kelgan. Shu sababli, bugungi kunda ham ushbu hududning iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanish istiqbollarini o‘rganish mamlakatning umummilliy taraqqiyotiga xizmat qiladi. Kurs ishining maqsadi: Turkiston-Nurota okrugining tarixiy va zamonaviy ahamiyatini tahlil qilishga yo‘naltirilgan bo‘lib, asosiy maqsadi ushbu hududning tarixiy, iqtisodiy va ijtimoiy jihatlarini kompleks o‘rganishdan iborat. Xususan, ushbu hududning o‘ziga xos tabiiy-geografik xususiyatlari, tarixiy taraqqiyot bosqichlari, iqtisodiy salohiyati va infratuzilma rivojlanish yo‘nalishlarini aniqlash ushbu tadqiqotning asosiy maqsadlaridan biridir. Bundan tashqari, Turkiston-Nurota okrugi hududida istiqomat qiluvchi aholining turmush tarzini o‘rganish va hududning kelajakdagi rivojlanish istiqbollarini belgilash ham tadqiqotning dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi. Kurs ishining vazifalari: Turkiston-Nurota okrugining geografik joylashuvi va tabiiy xususiyatlarini tahlil qilish. Ushbu hududning geografik joylashuvi uning rivojlanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatgan omillardan biri hisoblanadi. Okrugning tabiiy resurslari, yer-suv resurslari, iqlim sharoiti va geografik jihatdan qulayligi uning iqtisodiy salohiyatini aniqlashda muhim rol o‘ynaydi.Hududning tarixiy rivojlanish jarayonlarini o‘rganish. Turkiston-Nurota okrugi uzoq tarixga ega bo‘lib, uning qadimiy davrlardan buyon muhim tarixiy voqealar markazi bo‘lib kelgani tarixiy manbalar orqali tasdiqlangan. Shu bois, ushbu hududning o‘tgan davrlar davomida qanday o‘zgarishlarga duch kelgani, qanday davlatlarning tarkibida bo‘lgani va uning madaniy hamda iqtisodiy jihatdan qanday rivojlanganini aniqlash muhimdir.Hududning iqtisodiy salohiyatini baholash va tahlil qilish. Bugungi kunda har qanday hududning taraqqiyoti uning iqtisodiy salohiyatiga bog‘liq. Turkiston-Nurota okrugining asosiy iqtisodiy tarmoqlari, qishloq xo‘jaligi, ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish sohalari, sanoat va transport tizimi haqida ma’lumotlar to‘plash ham ushbu ishning muhim vazifalaridan biri hisoblanadi.Aholi turmush darajasi va ijtimoiy infratuzilmani o‘rganish. Ushbu hududda yashovchi aholi tarkibi, ularning bandlik darajasi, turmush darajasi va ijtimoiy infratuzilmaning rivojlanish darajasini baholash orqali hududning umumiy ijtimoiy-iqtisodiy holati aniqlanadi.Turkiston-Nurota okrugida amalga oshirilayotgan islohotlarni va rivojlanish istiqbollarini o‘rganish. Bugungi kunda O‘zbekiston hukumati tomonidan mamlakatning barcha hududlarida keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Ushbu islohotlarning mazkur hududga ta’siri, davlat dasturlari doirasida amalga oshirilayotgan loyihalar va ularning natijalari ham tahlil qilinadi.Hududning turistik salohiyatini o‘rganish. Turkiston-Nurota okrugi o‘zining boy tabiiy va tarixiy merosi bilan turizmni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlarga ega. Shuning uchun, ushbu hududning turizmga bo‘lgan qiziqishi, infratuzilmasining rivojlanishi va turizm sohasi bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlarni o‘rganish tadqiqotning muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi.