AXBOROT BOSHQARISH TIZIMLARIDA BULUTLI TEXNOLOGIYALARI.

AXBOROT BOSHQARISH TIZIMLARI VA ULARNING RIVOJLANISHI    MUNDARIJA KIRISH.. 3 I BOB: AXBOROT BOSHQARISH TIZIMLARI VA ULARNING RIVOJLANISHI 6 1.1. Axborot boshqarish tizimlarining mohiyati va vazifalari 6 1.2. Axborot boshqarish tizimlarida bulutli texnologiyalarning ahamiyati va rivojlanish tendensiyalari 9 1.3. Bulutli texnologiyalar asosida axborot boshqarish tizimlarini tashkil etish tamoyillari va afzalliklari 12 II BOB: BULUTLI TEXNOLOGIYALAR VA ULARNING AXBOROT TIZIMLARIDA QOʻLLANILISHI 15 2.1. Bulutli texnologiyalar va ularning axborot boshqarish tizimidagi ahamiyati 15 2.2. Bulutli texnologiyalarning asosiy modellari va ularning axborot boshqarish tizimlarida qo‘llanilishi 17 2.3. Bulutli texnologiyalar asosida axborot boshqarish tizimlarini modernizatsiya qilish usullari 20 III BOB: OʻZBEKISTONDA AXBOROT BOSHQARISH TIZIMLARIDA BULUTLI TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISH TAJRIBASI 25 3.1. Axborot boshqarish tizimlarida bulutli texnologiyalarning qo‘llanilish yo‘nalishlari va ularning samaradorligi 25 3.2. Axborot boshqarish tizimlarida bulutli texnologiyalar asosida xavfsizlikni ta’minlash usullari va muammolar 27 3.3. Axborot boshqarish tizimlarida bulutli texnologiyalarni joriy etishda duch kelinadigan texnik va tashkiliy muammolar hamda ularni hal etish yo‘llari 30 XULOSA.. 34 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI 37 Annotatsiya: Ushbu maqolada axborot boshqarish tizimlarida bulutli texnologiyalarning roli va ahamiyati keng ko'lamda tahlil etilgan. Bulutli texnologiyalar — bu internet orqali taqdim etiladigan xizmatlar bo'lib, ular foydalanuvchilarga ma'lumotlarni saqlash, qayta ishlash va boshqarish uchun zarur bo'lgan hisoblash resurslarini taqdim etadi. Maqolada bulutli hisoblashning turli modellari, jumladan, "Infratuzilma xizmat sifatida" (IaaS), "Platforma xizmat sifatida" (PaaS), va "Dasturiy ta'minot xizmat sifatida" (SaaS) kabi yondashuvlar haqida batafsil ma'lumot berilgan. Shuningdek, bulutli texnologiyalarni axborot tizimlarida qo'llashning asosiy afzalliklari, jumladan, xarajatlarni kamaytirish, samaradorlikni oshirish va ma'lumotlarni xavfsiz saqlashning yangi imkoniyatlari ko'rib chiqilgan. Boshqa tomondan, maqolada bulutli texnologiyalarni joriy etishda duch kelinadigan xavfsizlik va maxfiylik masalalari, ularning hal qilinishi uchun takliflar ham muhokama qilingan. Maqola bulutli texnologiyalarni axborot boshqarish tizimlarida muvaffaqiyatli qo'llashning istiqbollari va kelajagi haqida xulosa bilan yakunlanadi. Аннотация: В данной статье рассматривается роль и значимость облачных технологий в системах управления информацией. Облачные технологии предоставляют пользователям возможность доступа к вычислительным ресурсам, таким как хранение, обработка и управление данными через интернет. В статье подробно рассматриваются различные модели облачного вычисления, такие как "Инфраструктура как услуга" (IaaS), "Платформа как услуга" (PaaS), и "Программное обеспечение как услуга" (SaaS). Также обсуждаются основные преимущества применения облачных технологий в информационных системах, такие как снижение затрат, повышение эффективности и новые возможности для безопасного хранения данных. Кроме того, в статье рассматриваются вопросы безопасности и конфиденциальности, возникающие при внедрении облачных технологий, а также предлагаются решения этих проблем. В заключение авторы делают выводы о перспективах и будущем применении облачных технологий в системах управления информацией. Annotation: This article explores the role and significance of cloud technologies in information management systems. Cloud technologies provide users with access to computing resources, such as data storage, processing, and management, via the internet. The article discusses in detail various cloud computing models, including "Infrastructure as a Service" (IaaS), "Platform as a Service" (PaaS), and "Software as a Service" (SaaS). It also examines the main advantages of applying cloud technologies in information systems, such as cost reduction, improved efficiency, and new opportunities for secure data storage. Additionally, the article addresses security and privacy issues arising from the implementation of cloud technologies and proposes solutions to these problems. In conclusion, the article offers insights into the prospects and future applications of cloud technologies in information management systems. KIRISHMavzuning dolzarbligi Bugungi globallashuv davrida axborot texnologiyalarining rivojlanishi jamiyatning barcha sohalariga jadal kirib bormoqda. Raqamli iqtisodiyot, elektron hukumat, zamonaviy ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish tarmoqlari axborot texnologiyalarisiz o‘z faoliyatini tasavvur qila olmaydi. Ayniqsa, axborot boshqarish tizimlari tashkilotlar, davlat idoralari va yirik korporatsiyalar uchun samarali faoliyat yuritishning muhim vositalaridan biri bo‘lib, ularning ma’lumotlarni qayta ishlash, saqlash va uzatish jarayonlarini avtomatlashtirish orqali samaradorlikni oshirishga xizmat qiladi. So‘nggi yillarda axborot boshqarish tizimlarida innovatsion texnologiyalardan foydalanish dolzarb masalalardan biriga aylanib bormoqda. Ushbu texnologiyalar ichida bulutli hisoblash texnologiyalari alohida o‘rin egallaydi. Bulutli texnologiyalar turli darajadagi tashkilotlarga axborotni saqlash, boshqarish va qayta ishlash jarayonlarini ancha samarali tashkil etish imkoniyatini beradi. Ma’lumotlarni maxsus serverlarda joylashtirish va ularga internet orqali kirish imkoniyati ta’minlanishi natijasida tashkilotlar o‘z infratuzilmasini rivojlantirishga ortiqcha mablag‘ sarflashga ehtiyoj sezmaydi. Bulutli texnologiyalarning axborot boshqarish tizimlarida qo‘llanilishi ma’lumotlarning uzluksiz ishlashini ta’minlash, real vaqt rejimida ishlov berish, tizimlarning xavfsizligini oshirish va xarajatlarni optimallashtirish imkonini beradi. Shu sababli, bulutli texnologiyalar bugungi kunda faqat yirik tashkilotlar emas, balki kichik va o‘rta biznes vakillari uchun ham samarali yechimlardan biri sifatida qaralmoqda. O‘zbekistonda ham raqamli texnologiyalarni joriy etish bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlar olib borilmoqda. Xususan, "Raqamli O‘zbekiston – 2030" dasturi doirasida axborot texnologiyalarini rivojlantirish va ularni turli sohalarga joriy etish bo‘yicha keng qamrovli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Mazkur strategiya axborot boshqarish tizimlarining rivojlanishini rag‘batlantirish, elektron xizmatlar ko‘lamini kengaytirish, shuningdek, bulutli texnologiyalarni joriy etish orqali iqtisodiy samaradorlikni oshirishga qaratilgan. Shunday qilib, axborot boshqarish tizimlarida bulutli texnologiyalarning o‘rganilishi va ularning rivojlanish istiqbollarini tahlil qilish bugungi kunda nihoyatda dolzarb masalalardan biridir. Ushbu kurs ishi bulutli texnologiyalarni o‘rganish, ularning axborot boshqarish tizimlaridagi o‘rnini aniqlash, shuningdek, O‘zbekiston sharoitida ularni keng joriy etish imkoniyatlarini baholashga bag‘ishlangan. Kurs ishi maqsadi va vazifalari Mazkur kurs ishining asosiy maqsadi – axborot boshqarish tizimlarida bulutli texnologiyalarning o‘rnini o‘rganish, ularning afzalliklari va kamchiliklarini tahlil qilish, shuningdek, O‘zbekiston sharoitida bulutli texnologiyalarni joriy etishning istiqbollarini baholashdan iborat. Ushbu maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalar bajariladi: Axborot boshqarish tizimlarining mohiyatini va ularning zamonaviy rivojlanish tendensiyalarini o‘rganish Bulutli texnologiyalar tushunchasini va ularning asosiy tamoyillarini tahlil qilish Axborot boshqarish tizimlarida bulutli texnologiyalardan foydalanish afzalliklarini aniqlash      Bulutli hisoblash tizimlarining xavfsizlik masalalarini o‘rganish O‘zbekiston sharoitida bulutli texnologiyalarni tatbiq etish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlarni tahlil qilish Axborot boshqarish tizimlarida bulutli texnologiyalarni rivojlantirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish Tadqiqot obyekti va tuzilishi Mazkur kurs ishining tadqiqot obyekti – axborot boshqarish tizimlari va ularda qo‘llanilayotgan bulutli texnologiyalar hisoblanadi. Tadqiqot predmeti esa axborot boshqarish tizimlarida bulutli texnologiyalarni samarali joriy etishning ilmiy va amaliy jihatlaridan iborat. Kurs ishi uchta asosiy bobdan iborat bo‘lib, unda quyidagi masalalar keng yoritiladi: Birinchi bobda axborot boshqarish tizimlarining mohiyati, ularning rivojlanish tarixi va zamonaviy tendensiyalari haqida ma’lumot beriladi. Ikkinchi bobda bulutli texnologiyalarning mazmun-mohiyati, turlari, ularning afzallik va kamchiliklari, shuningdek, axborot boshqarish tizimlarida qo‘llanilish tamoyillari batafsil yoritiladi. Uchinchi bobda O‘zbekistonda axborot boshqarish tizimlarida bulutli texnologiyalarni joriy etish jarayoni, mavjud muammolar va ularning yechimlari haqida so‘z yuritiladi. Shu bilan birga, kurs ishida bulutli texnologiyalarni axborot boshqarish tizimlarida joriy etishning iqtisodiy va texnologik samaradorligi, shuningdek, ularning kelajakdagi rivojlanish istiqbollari ham tahlil qilinadi. Olingan natijalar asosida xulosa va takliflar ishlab chiqilib, axborot boshqarish tizimlarining samaradorligini oshirishga qaratilgan istiqbolli yo‘nalishlar taklif etiladi.[1] [1]Abduqodirov A. "Bulutli texnologiyalar va axborot tizimlari." Toshkent: Fan, 2022.