Yog`ochdan tayyorlanadigan buyumlar va mahsulotlarga xomashyo tanlash va tayyorlashda yog`och materiallarning xossalari va ishlatilishi o’rganish. Reja: KIRISH. BOB Yog`ochdan tayyorlanadigan buyumlar va mahsulotlarga xomashyo tanlash va tayyorlashda yog`och materiallarning xossalari va ishlatilishi o’rganish.Yog`ochdan tayyorlanadigan buyumlar va mahsulotlarga xomashyo tanlashYog`och xomashyodagi nuqsonlarni aniqlash va ularni bartaraf etish. Bob. Umumiy o’rta ta’lim maktablarda Yog`ochdan tayyorlanadigan buyumlar va mahsulotlarga xomashyo tanlashTexnologiya (Texnologik ta’limi) fanidan Davlat ta’lim standartini taxlil qilish (DTS) Yog`ochdan tayyorlanadigan buyumlar va mahsulotlarga xomashyolar haqida malumotlar o’rgarish metod hamda vositalardan foydalanish.Xulosa.IlovalarFoydalanilgan adabiyotlar KIRISH Mavzuning dolzarbligi. Bugun mamlakatimiz taraqqiyotining yangi yo`lida fan va ta‘lim sohalariga innovatsiya g`oyalarni tatbiq etish zarurati 2017–2021 yillarda O`zbekiston Respublikasining rivojlantirishning beshta ustuvor yo`nalishi bo`yicha Harakatlar strategiyasida ham o`z aksini topgan. Jumladan, «Ta‘lim tizimini yanada takomillashtirish, sifatli ta‘lim xizmatlari imkoniyatlarini oshirish, Texnologik bozorining zamonaviy ehtiyojlariga mos yuqori malakali kadrlar tayyorlash siyosatini davom ettirish»[1] ta‘kidlangan . Umumtalim va hunar maktablarini isloh qilishning asosiy yo‘nalishlariga muvofiq malakali ishchi kadrlarni rejali ravishda yetishtirishning asosiy shakli sifatida kasb-hunar talimi tizimini yanada rivojlantirish va takomillashtirish, yoshlarga umumiy kasb ta‘limi berishga o‘tishni amalga oshirishda uning rolini oshirish vazifasi qo`yilgan. Prezidentimiz SH. Mirziyoevning asarlarida ―ta‘lim va ma‘rifat tizimini takomillashtirish mamlakatimiz kelajagi bo‘lgan yoshlarni zamonaviy bilim olishga yo‘naltirish barkamol shaxsni tarbiyalash bilan bog‘liq ekanini biz yahshi anglaymiz‖ deya ta‘kidlagan[2]. Maktab islohoti umumtalim va hunar maktablarining ishini sifat jihatidan yangi pog‘onaga ko‘tarish, uning faoliyatida mavjud bo‘lgan kamchiliklarni bartaraf etish, o‘quvchilarning fan asoslarini chuqur egallashini ta‘minlash, ularda chuqur vatanparvarlik e‘tiqodni, texnologiyalarga qiziqishni, axloqiy soflikni shakllantirish, mustaqil vatanimizga muhabbat va uni himoya qilishga tayyor turish ruhida tarbiyalashga qaratilgan. `O`quvchilarga o`z bilimlarini mustaqil boyitish va ilmiy hamda siyosiy bilimlarning shiddatli oqimida mo`ljal bilan ish tutish uquvini singdirish muhimdir. Hozirgi ishchilarning faoliyati uning kasbiy mahoratiga aniq talablar qo`yadiki, ularning eng muhimlari quyidagilar: chuqur umumta'lim, siyosiy va kasbiy tayyorgarlik; kasbiy faoliyatning to‘xtovsiz ravishda takomillashib borishi va uning natijasi-texnologiya unumdorligining o`sishida va bajarilayotgan ishlarning sifatini oshirishda yuqori natijalarga erishish, o‘z bilimini o`zi muntazam ravishda oshirib borishi, novatorlar va ishlab chiqarish ilg`orlarining ijobiy tajribalarini qidirish, o`rganish va ulardan ijodiy foydalanishdir. Shu boisdan ishlab chiqarish faoliyati jarayonida bilimlarni to‘xtovsiz chuqurlashtirib borish bizning davrimizning eng muhim, ajralmas belgilaridan biri bo‘lib qoladi. Talabalarga bilimlarning biror minimumini berishgina zarur bo`lib qolmasdan, balki ularga yangi qiyin muammolarni mustaqil hal etishga o`rgatish, haqiqiy novator bo`lish, mustaqil bilim olishga o`rgatish ham zarurdir. Shu nuqtai nazardan ushbu o‘quv qo‘llanmada Oliy ta‘lim muassasalarida taxsil olayotgan texnologiya ta‘limi yo‘nalishi talabalariga texnologiya va dizayn fanidan amaliy mashg‘ulotlarni o‘rganishda texnologiya va dizayn fanining maqsadi va vazifalari, texnologiya va dizayn tushunchasi, texnologiya va dizayn fanining nazariy asoslari, ishlab chiqarishda yangi texnika va ilg`or texnologiyalar bilan talabalarni tanishtirish, fan texnika taraqqiyotini jadallashtirish omillari va istiqbollari, ishlab chiqarishda buyumlar tayyorlashning funksionl vazifalari haqida talabalarni bilim, malaka va ko‗nikmalar bilan qurollanitirish hamda talabalarda texnologik kompetensiyalarni rivojlantirish, buyum turlari va tushunchalari, yog`och xomashyo tayyorlash to`g`risida asosiy tushunchalar, buyum yasash texnologiyasi va yasalgan buyumning sifati, ishlatilgan materialning xossalariga bog`liqligi, konstruksion material sifatida qurilishda, mebel va duradgorlik buyumlarida, sport buyumlarida, musiqa asboblarida, ro`zg`or asbob-anjomlari ishlab chiqarishda buyumlarga xomashyo tanlash, Rossiya va uzoq sharq yerlarida o`stiriladigan daraxtdan tayyorlangan yog`och turlari va xomashyosi, ularning o`rnini bosadigan mahalliy daraxt turlari, yog`ochdan tayyorlanadigan buyumlar va mahsulotlarga xomashyo tanlash va tayyorlashda yog`och materiallarning xossalari va ishlatilishi, yog`och xomashyodagi nuqsonlarni aniqlash va ularni bartaraf etish, yog`och turlarini gruhlarga bo`lish. tanlangan xomashyoning har xil mixlarni ushlab turish xususiyatlari, yog`ochni quritish to`g`risida asosiy malumotlar, yog`ochni quritishning asosiy maqsadi, yog`ochni ochiq joyda quritish, ochiq joyda quritishni tashkil etish va amalga oshirish, ochiq joyda quritish usullarining avzalligi va kamchiliklari, yog`ochni sun‘iy quritish, sun‘iy quritish turlari, quritish kameralari va sushilkalarning xillari, ulardan foydalanish mexanizimlari, zamonaviy gidrotermik ishlov berish orqali ularni quritish, termoyog`och materialini olish texnologiyasi, cho`yan, po`lat va rangli metalldan tayyorlangan quymalar, bolg`alangan va shtamplangan xomashyo, po`latdan sovutilgan va qizdirilgan hollarda tayyorlangan prokatlar va rangli metall-prokatlari, bolg`alash yordamida egilishga, cho‗zilishga buralishga ishlovchi va ko`ndalang kesimi bo`yicha o`lchamlarida farq bo`lgan metall xomashyolar, xomashyoning turilari, materialiga, shakliga, detalning xizmat vazifasiga va mashinalarda yig`ilgan holda ishlash shart-sharoitlariga bog`liqligi, shakldor detallar tayyorlash jarayonida cho`zilish va egilish ta‘sirida ishlatiladigan cho`yanlar, katta o`lchamli detallar uchun donali va kichik seriyali ishlab chiqarish sharoitida yoki boshqa hollarda kichik detallar uchun xomashyo tanlash. shtamplangan xomashyo, tunika, aylana, kvadrat, olti burchakli prokatlardan tayyorlangan xomashyo tanlash, yuqori molekulyar kimyoviy birikmali polimerlar, sintetik smolalar, polimerlanish smolalari, termoplastik, termoreaktiv plastmassali buyumlar tayyorlashda ishlatiladigan xomashyo, qurilishda va mebellar ishlab chiqarishda tabiiy holida yoki qayta ishlangan holida qo‗llaniladigan smolalar, bakelitlangan fanerlar, yog’och-qatlamli va qog’oz-qatlamli plastiklar tayyorlashda ishlatiladigan xomashyo (fenoplastlar) tayyorlashda ishlatiladigan polikondensatsiyalashgan sintetik smolalarni tanlash, rezorsin-formaldegid smola, karbomid smolalar, poliefir smolalar, epoksid smolalar tarkibi va xossalari, buyumlar tayyorlashda ularni ishlatilish sohalariga oid bilim ko‘nikma va malakalarini shakllantirish nazarda tutilgan. Kurs ishning ob`ekti. Umumiy o`rta ta`lim maktablari hamda kasb-hunar maktablarining o’quvchi yoshlari. Kurs ishining maqsadi. Umumiy o`rta ta`lim maktabining 5-9-sinflariga Rossiya va uzoq sharq yerlarida o`stiriladigan daraxtdan tayyorlangan yog`och turlari va xomashyosi, ularning o`rnini bosadigan mahalliy daraxt turlari metod va vosit bilan kengroq yoritib berish. Kurs ishining predmeti: Rossiya va uzoq sharq yerlarida o`stiriladigan daraxtdan tayyorlangan yog`och turlari va xomashyosi, ularning o`rnini bosadigan mahalliy daraxt turlari haqida ma'lumotlarning ahamiyatini o’rganish metodikasining maqsadi, metodi, vositasi, mazmuni va shakl tushuntirishdan iborat. Kurs ishining vazifalari. Yog`ochdan tayyorlanadigan buyumlar va mahsulotlarga xomashyo tanlash hamda foydalanishni o’rganish.Yog`och xomashyodagi nuqsonlarni aniqlash va ularni bartaraf etishni o’rganish Texnologiya (Texnologik ta’limi) fanidan Davlat ta’lim standartini taxlil qilish (DTS)Yog`ochdan tayyorlanadigan buyumlar va mahsulotlarga xomashyolar haqida malumotlar o’rgarish metod hamda vositalardan foydalanishni o’rgatish.Kurs ishining tuzilishi: Kurs ishi kirish, ikkita bob (4 ta reja), ilovalar, xulosa, hamda foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati, iborat. Yog`ochdan tayyorlanadigan buyumlar va mahsulotlarga xomashyo tanlash va tayyorlashda yog`och materiallarning xossalari va ishlatilishi o’rganish.1.1 Yog`ochdan tayyorlanadigan buyumlar va mahsulotlarga xomashyo tanlash Yog`ochning mexanikaviy xossalari uning tashqi kuchlar (nagruzkalar) ta‘siriga qarshilik ko`rsatish xususiyatini xarakterlaydi. Kuchlar ta‘sir etish xarakteri bo`yicha statik, dinamnk, vibratsion va uzoq vaqt ta‘sir etadigan nagruzkalarga ajratiladi. Astasekin va bir tekisda ortib boradigan nagruzkalar statik nagruzkalar deb ataladi. Dinamik yoki zarbiy nagruzkalar jismga birdaniga va zarb bilan ta‘sir etadi. Qattaligi va yo`nalishi o`zgarib turadigan nagruzkalar vibratsion nagruzkalar deb ataladi. Uzok muddatli nagruzkalar uzoq vaqt ta‘sir etib turadi. Tashqi kuchlar ta‘siri ostida, yog`ochning ayrim zarralari orasidagi bog`lanish buziladi va uning shakli o`zgaradi. Yog`och tashqi nagruzkalarga qarshilik ko`rsatganligi uchun yog`ochda ichki kuchlar vujudga keladi: agar bu kuchlarni qirqim maydoni birligiga bo`lsak, kuchlanish kelib chiqadi. Kuchlanish kvadrat santimetrga kilogrammlarda ifodalanadi (kgk/sm2). Deformatsiya deb tashqi kuchlar ta‘siri ostida yog`ochning shakli va o`lchamlarining o`zgarishiga aytiladi. Kuch olinishi bilan yo`qoladigan deformatsiya elastik deformatsiya, nagruzka olinganidan keyin ham saqlanib qoladigan deformatsiya qoldiq deformatsiya deyiladi. Yog`ochning mexanikaviy xossalariga mustahkamligi, qattiqligi, deformatsiyalanishi, zarbiy qovushoqligi kiradi. Yog`ochning mustahkamligi Nagruzkalar va boshqa faktorlar ta‘sirida vujudga keladigan kuchlanishlar ta‘siridan yemirilishga materialning qarshilik ko`rsatish xususiyati mustahkamlik deb ataladi. Yog`ochning mustahkamligi ta‘sir etuvchi nagruzka yo`nalishiga, yog`ochning turiga, zichligiga, namligiga va x. k. ga bog`liq. Yog`ochning mustahkamlik chegarasi laboratoriyalarda uncha katta bo`lmagan namunalarda aniqlanadi. Sinash usullari, shuningdek, sinaladigan namunalarning shakli va o`lchamlari GOST larda ko`rsatilgan. Yog`ochning mustahkamligiga hujayra qobiqlaridagi bog`langan namlikkina jiddiy ta‘sir ko`rsatadi. Bog`langan namlik ortishi bilan yog`ochning mustahkamligi pasayadi (ayniqsa 20 – 25% namlikda). Namlikning gigroskopiklik chegarasidan (30% dan) ortishi yog`ochning mustahkamligiga ta‘sir etmaydi. Mustahkamlik chegarasi ko`rsatkichlarini faqat bir xil namlikdagi yog`ochlardagina solishtirish mumkin. Yog`ochning mexanikaviy xossalari ko`rsatkichlari, namlikdan tashqari nagruzkaning ta‘siri hamda davomiyligiga ham bog`liq. Shu sababdan yog`ochni sinash vaqtida har bir sinov uchun belgilangan nagruzka berish tezligiga amal qilinadi. Mexanikaviy kuchlar ta‘siriga ko`ra, yog`ochning mustahkamligi cho`zilishga, siqilishga, egilishga, yorilishga mustahkamlikka ajratiladi. Cho`zilishdagi mustahkamlik chegarasi. Tolalar bo`yicha cho`zilishdagi mustahkamlik chegarasining o`rtacha kattaligi hamma daraxt turlari uchun 1300 kgk/sm2 ni tashkil etadi. Tolalar bo`yicha cho`zilishdagi mustahkamlik yog`och tuzilishiga katta ta‘sir ko`rsatadi. Tolalarning to`g`ri joylashishdan bir oz bo`lsa xam og`ishi mustahkamlikni pasaytiradi. Yog`ochning tolalarga ko`ndalang cho`zilishdagi mustahkamligi juda kichik bo`lib, tolalar bo`yicha cho`zilish mustahkamlik chegarasining taxminan 1/20 qismiga, ya‘ni 65 kgk/sm2 ga to`g`ri keladi. Shuning uchun tolalariga ko`ndalang cho`zilishga ishlaydigan detallar yog`ochdan tayyorlanmaydi. Yog`ochning tolalarga ko`ndalang mustahkamligi yog`ochni kesib ishlash va quritish rejimlarini ishlab chiqishda katta ahamiyatga ega. Yog`ochning siqilishga chidamlilik chegarasi. Siqish tolalar bo`yicha va ko`ndalang siqilishga farq qilinadi. Tolalar bo`yicha siqilishdagi deformatsiya namuna bo`yining bir oz qisqarishida namoyon bo`ladi. Siqilishdagi yemirilish nam namunalarda ayrim tolalarning bo`ylama egilishidan boshlanadi va yumshoq hamda qovushoq yog`och turlari namunalarida toreslari ezilishi hamda yonlarining shishishida, quruq va qattiq yog`och turlarida namuna bir qismining ikkinchi qismiga nisbatan surilishida namoyon bo`ladi. Tolalar bo`yicha siqilishda yog`ochning siqilishga mustahkamlik chegarasining o`rtacha kattaligi hamma tur yog`ochlar uchun 500 kgk/sm2 ni tashkil qiladi. Tolalarga ko`ndalang siqilishida yog`ochning mustahkamligi tolalar bo`yicha siqilishga nisbatan taxminan 8 marta kam. Tolalarga ko`ndalang siqilishda yog`ochning yemirilish momentini aniq belgilash va yemiruvchi kuch kattaligini aniqlash qiyin. Yog`ochning texnologik xossalari Yog`ochning metall mahkamlagichlarni ushlab turish xususiyati, Mixlarni yog`och tolalariga perpendikulyar qoqqanda, ular tolalarni qisman qirqadi, qisman egadi, yog`och tolalari suriladi va mixning yon sirtlarini siqadi, bu ishqalanish kuchi mixni yog`ochda ushlab turadi. Yog`ochni sinashda berilgan o`lchamdagi mix yoki shurupni sug`urib olish uchun kerak bo`ladigan kuch kgk da yoki solishtirma kuch kgk/sm2 da aniqlanadi. Sug`urib olishga qarshilik kattaligi tolalarga nisbatan yo`nalishga, yog`ochning turi va zichligiga bog`liq, yog`ochning toresiga qoqilgan mixni sug`urib olish uchun tolalarga ko`ndalang qoqilgan mixni sug`urib olishga karaganda kam (10—50%) kuch kerak bo`ladi. Yog`och qancha zich bo`lsa, mix yoki shurupni sug`urib olganda shuncha ko`p qarshilik ko`rsatadi. Masalan, zichligi 800 kg/m3 bo`lgan grab yog`ochiga mix qoqish va sug`urib olish uchun zichliti 500 kg/m3 bo`lgan qarag`ay yog`ochiga nisbatan to`rt marta katta kuch kerak bo`ladi. Nam yog`ochga mix qoqish oson, biroq yog`och quriganidan keyin mixni ushlab turish susayadi. Yog`ochlardan shurupni sug`urib olishga qarshilik mixga nisbatan ikki marta ortiq bo`ladi. Yog`ochning mix va shurupni sug`urib olishga ko`rsatadigan qarshiligi GOST 13395 – 67 ga muvofiq aniqlanadi. Yog`ochning egilishga chidamlilik xossasi. Yog`ochning egilishga chidamliligi quyidagicha sinaladi. O`lchamlari 10x30x500 mm bo`lgan bruscha shaklidati yog`och namunasi almashtiriladigan andazalarda ketma-ket egiladi; andazaning dastlabki radiusi 50 sm va namuna andazaning qavariq sirtiga tekkuncha egiladi. Keyin namuna qavariq tomonining radiusi 45 sm bo`lgan andazada egiladi. Keyin andaza radiusining kattaligi namunalarda yemirilish (sinish, bukilish) belgilari paydo bo`lguncha kamaytira boriladi. Namunada yemirilish boshlangan andaza radiusi yog`ochning egilishga chidamlilik xossasini xarakterlaydi, Yaproqli halqasimon naychali daraxt (eman, shumtol) va tarqoq nayli (qayin) daraxtlar yog`ochi eng ko`p egiladi. Nina bargli daraxt yog`ochi ko`p egilmaydi. Nam yog`och quruq yog`ochga nisbatan ko`proq egiladi. Yog`ochning yeyilishga chidamliligi. Yog`ochning yeyilishga chidamliligi uning ishqalanish jarayonida yeyilishga (siyqalanishga) qarshilik ko`rsatish xossasi bilan xarakterlanadi. Sinash usulida (GOST 14347 – 69) pollar va to`shamalarda haqiqiy yemirilish sharoitlari yaratilib sinaladi. Bunday sinashlar uchun yog`ochning ilgarilama-qaytma harakat qilishi bilan bir vaqtda namunaning buriladigan yemirilishini ham ta‘minlaydigan maxsus mashinadan foydalaniladi. Yog`och tores tekisligiga nisbatan yon sirtida ko`proq yediriladi. Yog`ochning qattiqligi va zichligi ortishi bilan yeyilishi kamayadi. Nam yog`och ko`p yeyiladi. Yog`ochning yoriluvchanligi. Yoriluvchanlik deganda yog`ochning kuch ta‘sirida tolalari bo`ylab darz ketish xossasi tushuniladi. Yog`ochning yorilishi kuchning ta‘sir etishi va xarakteriga ko`ra tolalarga ko`ndalang cho`zilishni eslatadi hamda yog`och uzunligi bo`yicha tolalarning bo`sh birikishi kabi tushuntiriladi. Yog`ochning bu xususiyati amaliy ahamiyatga ega, chunki bir qator yog`ochlarning sortimenti (bochka taxtasi, gardish, kegay, rezgi taxta) yorib tayyorlanadi. Sinash uchun kir kisqichga o`xshash namunadan foydalaniladi. Yog`och radil va tangensial tekisliklarda yorilishi mumkin. Yaproqli daraxt turlarida radial tekislik bo`yicha yorilishga qarshilik tangensialga nisbatan kamroq. Bunga sabab (eman, shamshod, grabdagi) o`zak nurlarining ta‘siridir. Nina bargli daraxtlarda, aksincha, radial tekislikka qaraganda tangensial tekislikda yorilish qiyinroq. Nina bargli daraxt turlarida tangensial tekislikda yorilganda ajralish mustahkamligi kech yetilgan yog`ochlik mustahkamligidan ancha kichik bo`lgan erta yetilgan yog`ochlikdan boshlanadi. Hozirgi vaqtda yorib sinash o`z mohiyatini yo`qotmoqda, chunki yorilgan sortimentlarning ko`p qismi arralash bilan almashtirilmoqda. Yog`ochning yorilish xususiyatini yog`och elementlari mix, bolt va hokazolar bilan biriktirishda xisobga olish kerak. Yog`ochning yorilishga qarshiligi GOST 16483. 22 – 73 ga binoan aniqlanadi. Hozirgi vaqtda qishloq xo`jaligi va sanoatning barcha tarmoqlarida xomashyo, yarim tayyor mahsulot sifatida yog`ochning roli kundan-kunga oshib bormoqda. Yog`ochdan asosan tabiiy yoki qayta ishlangan holda foydalaniladi. Shu bilan ayrim turli-tuman buyumlarning asosi yog`och hisoblanadi. Xalq xo`jaligida ishlatilish hajmi va turli-tumanligi bilan yog`och boshqa materiallarga nisbatan ko`proq ishlatiladi. Yog`och deganda, biz arralab yiqitilgan va ildiz hamda shox- shabbalardan tozalangan daraxt tanasini tushunamiz. Yog`ochdan qurilishda rom, eshik, pollar qurishda keng foydalaniladi. Undan shuningdek, mebel, idishlar, shpallar, sport inventari ko`prik va kemalarning elementlari, musiqa asboblari va hokazolar yasashda foydalaniladi. Tabiiy va presslangan yog`ochdan mashinasozlikda foydalaniladi. U kon sanoatida mahkamlash materiali sifatida ishlatiladi. Yog`och sellyuloza-qog`oz sanoatida, oziq achitqilari olishda, kord (shina sanoatida), viskoza tolasi (to`qimachilik sanoatida), furfurol (plastmassa, sintetik tolalar) ishlab chiqarishda asosiy xomashyo bo`lib xizmat qiladi. Respublikamizda mavjud bo`lgan tabiiy va sun‘iy o`rmonzorlar yog`ochninig qimmatbaho xomashyo bazasi hisoblanadi. Shuning bilan birgalikda yog`ochning bir qismi chetdan, masalan, Rossiyadan keltirilardi. Yog`ochning ko`p ishlatilishiga sabab, uning yuqori fizika-kimyoviy xossalari, yaxshi ishlanuvchanligi, shuningdek, kimyoviy va mexanikaviy ishlov berish yo`li bilan yog`ochning ayrim xossalarini samarali o`zgartirishning usullari mavjudligidir. Yog`och oson ishlanadi va issiqlik o`tkazuvchanligi past, yetarli darajada mustahkam, zarba hamda tebranish nagruzkalariga yaxshi qarshilik ko`rsatadi. Yog`och quruq sharoitda uzoq vaqt chidaydi, shu bilan birgalikda yog`ochning kamchiliklari ham mavjud, u yonadi, chiriydi, hashorat va zamburug`lar ta‘sirida yemiriladi. Gikroskopligi sababli shishadi va quriydi egiladi va yoriladi. Yog`ochdan buyumlar tayyorlashda yelimlar, lak, bo`yoqlar, pardozlash plyonkalari, plasmassalar va boshqa materiallardan ham foydalaniladi. Yog`ochning xossalari hisobga olingan holda undan qishloq xo`jaligi va sanoatning turli sohalarida foydalaniladi. Yog`ochlarning turlari, ularning tuzilishi va xossalari. [1] O‗zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi 4947-son farmonining 1-ilovasida keltirilgan «2017– 2021 yillarda O‗zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‗nalishi bo‗yicha Harakatlar strategiyasi».[Elektron resurs]. http://strategy.regulation.gov.uz/uz/document/2. [2] SH.Mirziyoev ―Milly taraqqiyot yo‘limizni qat‘iyat bilan davom ettirib yangi bosqichga ko‘taramiz‖. – Toshkent: O‘zbekiston. – 2017. – B 31.