Ovqat hazm qilish traktida dispepsiya sindromi qanday patofiziologik mexanizmlar asosida rivojlanadi? Dispepsiya sindromi hazm tizimining funksional va organik o‘zgarishlari natijasida yuzaga keladigan murakkab patofiziologik jarayonlar yig‘indisidir. Uning asosida bir nechta asosiy mexanizmlar yotadi. Birinchi mexanizm -motorika buzilishi. Me’da va ichaklarning peristaltikasi sekinlashganda ovqatning evakuatsiyasi sustlashadi, me’da bo‘shash refleksi buziladi, ovqat me’dada uzoq turadi va bu fermentatsiya jarayonlarining kuchayishiga olib keladi. Natijada qorin dam bo‘lishi, meteorizm, og‘irlik hissi, ko‘ngil aynishi paydo bo‘ladi. Aksincha, peristaltikaning ortishi spazmlar, og‘riq va noqulaylik keltirib chiqaradi. Bu holatlar enterik nerv tizimi, vagus nervi, gastrin, somatostatin, motilin, serotonin kabi mediatorlar o‘rtasidagi noaniq muvozanat bilan bog‘liq. Ikkinchi muhim mexanizm -sekretor o‘zgarishlar. Me’da shirasining kislota miqdori oshsa (gipersekresiya) yoki kamayib ketsa (giposekresiya), ovqatning dastlabki parchalash jarayoni buziladi. Kislotalilikning oshishi epigastral sohada achish, og‘riq, qizish hissini kuchaytiradi. Kislotalilikning pasayishi esa oqsillarning to‘liq parchalanmasligiga, mikroflora o‘zgarishiga, achish va chirish jarayonlarining kuchayishiga olib keladi. Uchinchi mexanizm -me’da-ichak shilliq qavatining sezuvchanligi oshishi (visseral gipersezgirlik). Enterik retseptorlarning sezuvchanligi oshganida hatto fiziologik darajadagi cho‘zilish va kimyoviy ta’sirlar ham noqulaylik va og‘riq chaqiradi. Bu holat ko‘proq funksional dispepsiya uchun xos bo‘lib, markaziy asab tizimida og‘riq impulslarining qayta ishlanishida buzilishlar bilan bog‘liq. Tòlliq javoblar qoshimcha yana òqib olaszlar