Qizilo'ngach kasalliklari klinik manzarasi, diagnostik kriteriyalari Qizilo'ngach kasalliklari ovqatning tomoqdan oshqozonga o'tishi uchun mas'ul bo'lgan ovqat hazm qilish traktining muhim qismi bo'lgan qizilo'ngachga ta'sir qiluvchi ko'plab sharoitlarni o'z ichiga oladi. Ushbu kasalliklar tizimli anormalliklarni, funktsional buzilishlarni, infektsiyalarni va malign o'smalarni o'z ichiga olishi mumkin. Gastroezofagial reflyuks kasalligi (GERD) kabi keng tarqalgan kasalliklardan qizilo'ngach saratoni yoki harakatlanish buzilishi kabi jiddiyroq muammolargacha qizilo'ngach kasalliklari yutish, ovqat hazm qilish va umumiy hayot sifatini sezilarli darajada yomonlashtirishi mumkin. Qizilo'ngach 25-30 sm atrofidagi ichi bo'sh a'zo bo'lib devori silliq hamda ko'ndalang targ'il mushaklardan tuzilgan va unda (boʻyin, ko'krak, qorin) uch qism farqlanadi. Bo’yin qismi VII bo'yin umurtqasi sathidan boshlanadi va uzunligi 5-6 sm, ko'krak qafasining yuqori qismigacha davom etadi. Ko'krak qismi 17-19 sm, qorin qismi esa 3-4 sm uzunlikka ega. Uning bo'yin qismi (shu jumladan, yuqori qizilo'ngach jomi) ko'ndalang targ'il, koʻkrak qismi ko'ndalang targ'il va silliq, qorin qismi (qolaversa, pastki qiziloʻngach jomi) faqat silliq mushaklardan tuzilgan. Qizilo'ngach bo'yin yoʻnalishida umurtqa pog'onasi tanasining oldingi qismi boʻylab yotadi va faqat IX ko'krak umurtqasi sohasida aorta bilan bir oz oldinga surilgan. Uning bo'yin qismi traxeyadan orqada va birmuncha chapda joylashgan. IV-V koʻkrak umurtqalari schasida qizilo'ngach orqa tomonidan o'tib chap bronx bilan kesishadi, keyin birmuncha o'ng tomonga og'adi va faqat diafragmadan o'tish joyida yana o'rtada joylashadi. Shu yerda pastga tushuvchi aorta uning ancha orqasidan o'tadi. Ko'krak qafasida qizilo'ngach ko'ks oralig'idagi yurak, yirik tomirlar, traxeya, bronxlar va ayrisimon bez bilan yonma-yon joylashgan. Unda uchta toraygan soha mavjud. Birinchisi VI-VII bo'yin umurtqalari sathida (halqumni qizilo'ngachga o'tish joyida); ikkinchisi IV-V ko'krak umurtqalari sathida (qizilo'ngachni aorta va chap bronx bilan kesishgan sohasida); uchinchisi - diafragmaning qizilo'ngach teshigi sohasiga to'g'ri keladi. Yuqorida qayd qilinganidek, qizilo'ngachning turli qismlari har xil tuzilgan. Uning ich- ki shilliq yuzasi ko'p qavatli yassi epiteliyalardan iborat. Qizilo'ngach tashqi tomondan tunica adventicia bilan o'ralgan boʻlib, V-VI koʻkrak umurtqalari sohasida tasma hosil qiladi va ko'ndalang yo'nalish bo'ylab qizilo'ngachni mahkam o'rab turadi.