Relaksatsiya o'zini o'zi boshqarish usullarini qo'llash omili sifatida qo'llaniladi. Bu jarayon termodinamik muvozanat holatidan chiqarilgan makroskopik tizimning oʻz-oʻzidan avvalgi holatiga qaytishni ifodalaydi. Relaksatsiya jarayoni muvozanat holatiga oʻtish tezlikda sodir boʻlishi bilan bogʻliq bo'lib, bu tezlik termodinamik parametrlar ga emas, balki tizimning mikroskopik harakteristikalariga, xususan tizimni tashkil etuvchi zarralarning oʻzaro ta'sirlashishlariga ham boy bo'lishi mumkin.