Sistemali lipidozlar — bu irsiy metabolik kasalliklar guruhi bo‘lib, ularda lipidlar metabolizmi jarayonida fermentlarning yetishmovchiligi sababli turli to‘qimalarda va organlarda lipid moddalarning to‘planishi yuzaga keladi. Ushbu kasalliklar lizosomal saqlanish kasalliklari qatoriga kiradi va asosan autosomal-retsessiv yo‘l bilan irsiylanadi. Sistemali lipidozlar o‘zining turli xil klinik va patologik ko‘rinishlari bilan ajralib turadi, chunki ular bir nechta organ va tizimlarga bir vaqtda ta’sir ko‘rsatadi. Goshe, Tey-Saks va Nimann-Pik kasalliklari sistemali lipidozlar orasida eng yaxshi o‘rganilgan va keng tarqalgan kasalliklar hisoblanadi. Ular lipidlarni qayta ishlashda qatnashadigan fermentlarning faoliyati buzilishiga asoslangan bo‘lib, bu lipidlar, xususan glyukoserebrozid, gangliozid GM2 va sfingomiyelinning hujayralarda to‘planishiga olib keladi. Bu jarayon ichki organlarning funksional faoliyatini buzib, bemor hayot sifatini pasaytiradi va ko‘pincha o‘limga olib keladi. Ushbu taqdimotda sistemali lipidozlarning etiologik sabablari, patogenezi, morfologik o‘zgarishlari, klinik belgilari va diagnostik ahamiyati chuqur o‘rganiladi. Har bir kasallik alohida ko‘rib chiqilib, mikro va makroskopik o‘zgarishlar, klinik ko‘rinishlar va davolash usullari tahlil qilinadi. Sistemali lipidozlarni o‘rganish zamonaviy tibbiyotda nafaqat molekulyar-genetik tadqiqotlar, balki metabolik va simptomatik davolash usullarini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega. Bu ishning maqsadi — Goshe, Tey-Saks va Nimann-Pik kasalliklarini ilmiy jihatdan chuqur yoritib, patologik anatomiya va klinik tibbiyotning turli sohalarida qo‘llash uchun amaliy bilimlarni taqdim etishdir.