ESSE – (fransuzcha “sinab ko‘rish, o‘y-fikr bayoni”) aniq mavzu yuzasidan shaxsiy fikr-mulohazalar asosida yoziladigan ixcham ijodiy asar bo‘lib, unda fikr publitsistik uslubda bayon qilinadi. Bu janrda o‘quvchining mustaqil fikrlashi va shaxsiy munosabatlarini erkin ifodalashi sinovdan o‘tkaziladi.