HAYVONLARNING KO’PAYISHI VA RIVOJLANISHI MUNDARIJA: KIRISH…………………………………………………………………………3 1. HAYVONLARNING KO’PAYISHI VA RIVOJLANISHI…………………5 2. URG‘OCHI HAYVONLARNING KO`PAYISH ORGANLARI SISTEMASI..........................................................................................................9 3. QUSHLARNING KO`PAYISHI VA KELIB CHIQISHI……………..............................................………....………………..19 4. HAYVONLARNI GELMINTOLOGIK TEKSHIRIS GELMINTLARNI YIG’ISH VA ANIQLASH USULLARI...............................................................24 XULOSA………………………………………………………………………...36 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR……………………………………….37 KIRISH Mavzuning dolzarbligi: Hayvonlar olamining turli xil turlarida ko'payish va jarayonlari biologik tizimlar uchun juda oson. Bu jarayonlar hayvonlarning o'z-o'zini saqlab qolishiga va avlodlarini davom ettirishga yordam beradi. Ko'payish va oziqlantirish har bir turi o'ziga xos xususiyat ega va hayvonlar turining ekologik sharoitlariga moslashadi. Ko'payish jarayoni organizmlarning genetik ma'lumotlarini keyingi avlodlarga o'tkazishda muhim rol o'ynaydi, ishlab chiqarish uchun asosiy organizmlarning tug'ilishidan to to'liq hosilgacha bo'lgan. Hayvonlarning ko'payish va rivojlanishiga oid ilmiy izlanishlar biologiya va ekologiya sohalarida muhim o'rin tutadi. Hayvonlarning turli usullarda ko'rish (seksual, asex) va rivojlanish (embriyoualnik, metafosis) muhim biologik hodisalar. Ushbu jarayonlar, genetika, va muhit bog'liq holda turli shakllarda namoyon bo'ladi Bu kurs ishi hayvonlarning ko'payish va rivojlanishining asosiy jarayonlarini tahlil qilish, turli turlarda bu jarayonlarning qanday kechishini o'rganish va tekshirish ekologik va biologik ahamiyatini ko'rish Hayvonlarning ko'rinishi va rivojlanishi biologik olamda eng muhim jarayonlardan biridir. Bu jarayonlar hayvonlarning avlodlarini saqlab qoladi, yangi avlodlarning dunyoga kelishini ta' va shu bilan birga ekologik qurilmalarda hayvonlar turlarining avlodni saqlab qoladi. Hayvonlar turli xil ko'payish va usullarga ega bo'lib, bu usullar organizmlarning ekologik muhitga va biologik xususiyatlari qarab farqlanadi. Ko'payish jarayoni organizmning genetik ma'lumotlarini avlodlarga o'tkazishda muhim rol o'ynaydi, ishlab chiqarish asosiy organizmni Hayvonlarning ko'plab rivojlanishi va rivojlanishiga oid ilmiy tadqiqot ekologiya, genetika va biologiya sohalarida katta korxona ega. Buning jarayonlarini osonlashtirish, hayvonlar turlarining xavfsizligini ta'minlash, yashash muhiti va ekologik tizimlar bilan bo'lgan munosabatlarini yaxshi anglashga yordam beradi. Ishlash, ko'payish va jarayonlarni o'rganish hayvonlar dunyosining qanday qilib diversifikatsiyalashgan. Ushbu kurs ishi hayvonlarning ko'payish va jarayonlarini o'rganish va tahlil qilish qobiliyati. Ish ishlab chiqarish ko'payish va boshqarishning turli usullari, har bir usulning biologik va ekologik jihatdan foydali, bu jarayonlarning muhitga moslashuvdagi ahamiyati chuqur tahlil qilish. Ko'payish seksual va asexual holatning, o'zgartirishning o'ziga xos jarayonlari, masalan, embriyonik ishlab chiqarish, metamorfosis va boshqa o'zgarishlari haqidadir. 1. HAYVONLARNING KO’PAYISHI VA RIVOJLANISHI Jinssiz ko‘payish umurtqasiz hayvonlarning birmuncha sodda vakillarida kuzatilib, bunda yangi avlod somatik hujayradan rivojlanadi. Jinsiy ko‘payish – jinsiy (reproduktiv) organlarda hosil bo‘ladigan gametalarning qoshilishi bilan boradi. Erkaklik gametalari – spermatozoidlar deyilib, urug‘donlarda yetiladi. Urg‘ochilik reproduktiv organi – tuxumdonlarda tuhum hujayralar hosil bo‘ladi. Gametalar qo‘shilib zigota hosil bo‘ladi.Undan esa ota va ona irsiy belgilariga ega bo‘lgan yangi organizm rivojlanadi. 1-rasm Jinsiy ko‘payishi noqulay sharoitda amalga oshadi. Tanasining sirtida kichik bo‘rtmachalar paydo bo‘lib, ularning ayrimlarida bitta yirik, soxta oyoqli tuxum hujayra, ayrimlarida ko‘p miqdorda mayda, harakatchan spermatozoidlar yetiladi. Spermatozoidlar suv orqali borib tuxum hujayrani urug‘lantiradi va zigota hosil bo‘ladi. Zigotaning sirti qalin qobiq bilan o‘raladi va qishlab qoladi, gidra nobud bo‘ladi. Bahorda zigotadan yangi gidralar rivojlanadi. 2-rasm. Yomg‘ir chuvalchangi – germafrodit hayvon O‘rgimchak – ayrim jinsli hayvon bo‘lib, urg‘ochisi erkagiga nisbatan yirikroq bo‘ladi.Ular faqat jinsiy usulda ko‘payadi. Erkak o‘rgimchak oldingi oyog‘ida joylashgan maxsus o‘simtalar yordamida spermatozoidlarini urg‘ochisining reproduktiv sistemasiga yuboradi. Shu tariqa ichki urug‘lanish kuzatiladi. Urg‘ochisi urug‘langandan so‘ng pillaga bir qancha tuxum qo‘yadi. Qishda o‘rgimchaklar nobud bo‘ladi. Tuxumlari pilla ichida qishlab qolib, bahorda ulardan yosh o‘rgimchaklar chiqadi. 3-rasm Hashoratlar